معرفی وبلاگ
فعالیت وبلاگ در موضوع های اعتقادی شیعه و مبانی اخلاقی عرفانی شریعت مقدس اسلام میباشد.
دسته
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 43230
تعداد نوشته ها : 34
تعداد نظرات : 9
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

كيفيت خواندن نماز شب

نماز شب 11 ركعت است

 كه ابتدا 8 ركعت نماز به صورت نماز دو ركعتي مانند نماز صبح ولي به نيت نماز شب خوانده مي‌شود.

بعد دو ركعت به نيت نماز شفع‌،

 

 

 

 


 

 


کیفیت خواندن نماز شب

نماز شب 11 رکعت است

 که ابتدا 8 رکعت نماز به صورت نماز دو رکعتی مانند نماز صبح ولی به نیت نماز شب خوانده می‌شود.

بعد دو رکعت به نیت نماز شفع‌،

 سپس یک رکعت نماز به نیت وتر خوانده می‌شود.

کیفیت نماز های دو رکعتی

 نیت: دو رکعت نماز شب می خوانم قربه الی الله

در رکعت اول: یک بار سوره حمد+یک بار سوره قل هو الله احد+رکوع + سجده

در رکعت دوم: یک بار سوره حمد+یک بار سوره قل هو الله احد+قنوت +رکوع + سجده + تشهد + سلام

نماز فوق را چهار بار با همان نیت بخوانید که جمعا هشت رکعت می شود

کیفت نماز شفع

نیت:دو رکعت نماز شفع می خوانم قربه الی الله

در رکعت اول:یک بار سوره حمد + یک بار سوره قل هو الله + یک بار سوره قل اعوذ برب الناس+ رکوع + سجده

در رکعت دوم:یک بار سوره حمد + یک بار سوره قل هو الله + یک بار سوره قل اعوذ برب الفلق + قنوت + رکوع + سجده + تشهد +سلام

کیفت نماز وتر

نیت: یک رکعت نماز وتر می خوانم قربه الی الله

در رکعت اول:یک بار سوره حمد + سه بار سوره قل هو الله + یک بار سوره قل اعوذ برب الفلق+ یک بار سوره قل اعوذ برب الناس

در قنوت:خواندن کامل قنوت در حالی که دست ها به حالت قنوت است در حق چهل مؤمن دعا می‌کند مثلاً می‌گوید اللهم اغفر لفلان (خدایا بخشش فلانی را) به جای گفتن "فلان‌" نام شخصی که می‌خواهد برایش دعا کند را می‌گویدیا به صورت کلی 40 بار می گویی اللهم اغفر للمؤمنین و المؤمنات‌ (خدایا ببخش مردان مومن و زنان مومن را)

سپس هفتاد مرتبه می‌گوییم‌: استغفر الله ربی و اتوب الیه ( آمرش می طلبم از خدایی که پرودگارم است و بسویش باز می گردم)

بعد هفت مرتبه می‌گوییم‌: هذا مقام العائذ بک من النار(این است مقام کسی که از آتش قیامت به تو پناه می برم)

سپس سیصد مرتبه می‌گوییم‌: العفو (ببخش)

و بعد از آن می‌گوییم‌: رب‌ّ اغفرلی و ارحمنی و تب علی‌ّ انک انت التواب الغفور الرحیم (پروردگارا ببخش و به من رحم کن و توبه من را بپذیر،به راستی که تو،بخشنده و مهربانی)

بعد به رکوع و سپس به سجده رفته و تشهد و سلام می‌دهیم

البته دعاها و ذکرهای مستحبی فراوانی در میان اذکار نماز شب و رکعات آن وجود دارد که مستحب است‌. برای آگاهی بیشتر ر.ک‌: مفاتیح الجنان

ساده ترین روش خواندن نماز شب

نکته روان شناختی
نمازشب نیاز به تمرین و شناخت دارد. بنابراین من که صفر کیلو مترم شاید اوائل بلند شوم و لحظاتی در سجاده بنشینم کفایت کند یعنی همین که سحر را درک کنم و با خدا خلوتی داشته باشم. بعد از آن مدتی بر سه رکعت آخر تمرکز کنم و به تدریج زیادتر کنم
امیرالمومنین فرمودند: بهترین عمل عملی است که کم ولی مداوم باشد. چون بالاخره همین استمرار سبب رشد و زیادی هم می شود.

پس از وضو آماده ی نماز می شوید نیت چیزی جز همان قصد شما که برای رضای خدا برخواسته اید و میخواهید نماز شب بخوانید ، نیست . حد اقل نماز شب این است که دو رکعت نماز به نام «شفع» مانند نماز صبح بخوانی و پس از آن یک رکعت نماز به نام « وتر» میخوانید .در این نماز یک رکعتی پس از حمد و سوره قنوت می گیرید و در قنوت هر چه دوست دارید از خدا می خواهید(حتی به زبان فارسی می توانید دعا کنید) اما بهتر است هفتاد مرتبه استغفرالله ربی و اتوب الیه بگویید ، _البته در نمازهای مستحبی مثل نماز شب می توان سوره و قنوت را هم نخواند_پس از رکوع و دوسجده تشهد خوانده و سلام می دهید .

احکام نماز شب

1 ) نماز شب مجموعاً یازده رکعت می‌باشد که ده رکعت آن هر دو رکعت به یک سلام خوانده می‌شود و یک رکعت به یک سلام. هشت رکعت از یازده رکعت را باید به نیّت نماز شب و سپس دو رکعت دیگر به نیّت نماز شَفع و آنگاه یک رکعت نماز وَتر، که با فضیلت ترین نماز شب، نماز وَتر و شَفع است و دو رکعت شَفع برتر از وَتر است.

 2) نافله صبح پیش از نماز صبح خوانده می‌‏شود. و وقت آن بعد از گذشتن از نصف شب، به مقدار خواندن یازده رکعت نماز شب است. ولى احتیاط آن است که قبل از فجر اول نخوانند، مگر آن که بعد از نافله شب بلافاصله بخوانند، که‏ در این صورت مانعى ندارد. (توضیح المسائل مراجع م 772)
3) برای نماز شب می‌توان به نماز شَفْع و وَتر اکتفا کرد، بلکه هنگام تنگی وقت می‌توان تنها به نماز وتر اکتفا نمود.
4) وقت نماز شب از نیمه شب شرعی تا فجر صادق است. و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر (پُر فضیلتتر) است و تمامی ثلث آخر شب سحر محسوب می‌شود. و افضل از آن خواندن نماز شب نزدیکی‌های سحر خوانده شود.
5) جایز است انسان نماز شب را نشسته بخواند حتی در حال اختیار. ولی اگر می‌خواهد نشسته بخواند بهتر آن است که هر دو رکعت نشسته را یک رکعت ایستاده حساب کند. بنابراین باید هشت بار دو رکعت نشسته و هر دو رکعت به یک سلام که جمعاً شانزده رکعت می‌شود به نیت نماز شب بخواند و دو بار نماز دو رکعتی هر دو رکعت به یک سلام به نیت نماز شفع و دو بار یک رکعت هر یک رکعت به یک سلام به نیت نماز وتر، ولی در حال اضطرار و مریض همان یازده رکعت کفایت می‌کند.
6) مسافر و کسى که براى او سخت است نافله شب را بعد از نصف شب بخواند، مى ‏تواند آن را در اول شب بجا آورد.
7) جوانی که می‌ترسد خواب بماند و نماز شب از او فوت شود می‌تواند نماز شب را پیش از نیمه شب شرعی بخواند.
8) کسانی که برای خواندن نماز شب بعد از نیمه شب عذری دارند مانند پیر مردان و یا کسی که از سرد شدن هوا می‌ترسد و یا از جنب شدن در خواب می‌ترسد ... می‌توانند نماز شب را قبل از نیمه شب شرعی بخوانند.
9) خواندن سوره در رکعت های نماز شب لازم نیست و می‌تواند فقط به خواندن سوره حمد اکتفا کند. (گرچه با سوره فضیلت بیشترى دارد) هم چنین قنوت در رکعت های دوم مستحب است و می‌تواند بدون قنوت بخواند.
10) نماز وَتر یک رکعت است و می‌شود آن را بدون قنوت به جا آورد.
11) لازم نیست همه یازده رکعت را در یک مجلس بخواند، بلکه می‌تواند در دو سه نوبت بخواند، بلکه تفریق افضل است، همان طور که رسول خدا تهجد می‌کرد.
12) مستحب است که نماز شب را بلند بخواند تا اگر از خانواده‌اش کسی می‌خواهد برای به نماز شب برخیزد بیدار شود. بدیهی است که استحباب بلند خواندن نماز شب در جایی است که امن از ریا و سُمعه باشد و اگر خدای ناخواسته خوف ریا و سُمعه در بلند خواندن باشد باید آهسته بخواند.
13) بعد از فراغ از نماز شفع خواندن دعاى «الهى تعرض لک فى هذا اللیل المتعرضون ...» مستحب است که در مفاتیح در اعمال شب نیمه شعبان آمده است.
14) مستحب است که انسان در قنوت آن از خوف خدا گریه کند و اگر گریه‏اش نیاید تباکى کند؛ یعنى انسان حالت گریه را به خود بگیرد.
15) مستحب است در قنوت نماز (وتر) براى چهل تن، از مؤمنان چنین دعا (که کسى که براى چهل مؤمن دعا کند دعایش مستجاب مى‏شود) کند: (اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِفُلاٰن) و به جاى کلمهٴ (فلان) مؤمنى را نام ببرد. و مستحب است، در قنوت، هفتاد بار استغفار کند، در حالى که دست چپ خود را بلند نموده و با دست راست، استغفار را مى شمارد: (اَسْتَغْفِرُاللهَ رَبّی وَ أتوبُ إلَیْهِ) گرچه صد بار بهتر است. همچنین مستحب است، هفت بار بگوید: (هٰذٰا مَقٰامُ العٰائِذِ بِکَ مِنَ النٰارِ) و سیصد بار بگو: (اَلْعَفْو) و اگر کلمات (اَلْعَفْو) را به یکدیگر متصل کند بهتر است، و آخر کلمه را به فتحه بخواند: (اَلْعَفْوَ اَلْعَفْوَ اَلْعَفْوَ ...).
16) می‌توانید در قنوت نماز وَتْر با استفاده از تسبیح یا (با انگشت دست راستتان) چهل مؤمن را به اینگونه دعا کنید: مثلاً ( اللّهمَّ اغْفِرْ لِرُوح الله الخمینى و ...).
17) در نماز مستحب، شک میان رکعت اول و دوم، نماز را باطل ‏نمی‌‏کند و نمازگزار می‌‏تواند تصمیم بر هر کدام بگذارد.
18) انجام کم و زیادهاى اشتباهى در نماز مستحب، سجده سهو ندارد.
19) می‌توان نماز شب را کوتاهتر و خلاصه‌ تر نیز خواند به این صورت: دو رکعت به نیت شَفع و یک رکعت به نیت نماز وَتر یا اینکه فقط به یک رکعت نماز وتر اکتفا کرد.
20) براى نمازهاى واجب، بهتر است انسان به مسجد برود ولى در باره ‏نوافل، چنین دستورى نیست. (این ساده‏گیریها براى تشویق افراد به این عبادت‏هاى سازنده‏ است. حتى اگر نماز مستحب را کسى در وقتش نتوانست‏ بخواند، قضاى‏ آنرا مى‏تواند انجام دهد،که در این صورت، طبق حدیث، خداوند به فرشتگان مباهات کرده و می‌‏فرماید: به بنده‏ام بنگرید! چیزى را که بر او واجب نکرده‏ام، قضا مى‏کند! (و در حدیث دیگرى افزوده شده که: شما را شاهد مى‏ گیرم که او را آمرزیدم).
21) در روایت صحیح از عبدالرحمن بن ابى نجران از آن حضرت علیه السلام نقل شده که مى‌گوید: «درباره نماز شب هنگام در سفر، میان کجاوه پرسیدم، فرمود: هرگاه روبه قبله نبودى به سوى قبله برگرد، سپس تکبیر بگو و نماز بخوان به هر جا که شترت تو را برد مانعى ندارد». در روایت صحیح از معاویة بن عمار از آن حضرت نقل شده است که فرمود: «باکى نیست که در سفر انسان نماز را در حال رفتن بخواند و اشکالى ندارد اگر نماز شبش را که از او فوت شده، روز در حال رفتن رو به قبله کند و همان طور که راه مى‌رود قضایش را بخواند. و هرگاه خواست رکوع برود، رو به قبله کند و رکوع و سجود را انجام دهد سپس راه برود.
22) قضای نماز شب را نیز فضیلت بسیار است، چنانکه از امام صادق (ع) روایت است که شخصی به آن حضرت عرض کرد: فدایت شوم چه بسا اتّفاق می‌افتد که یک، دو، یا سه ماه نماز شب از من فوت می‌شود و من آن را به روز قضا می‌کنم. آیا این کار جایز است؟ فرمودند: به خدا قسم این کار مایه روشنی چشم تو است. و آن جمله را سه بار تکرار کرد. رسول خدا (ص) فرمودند: خدای تعالی به بنده‌ای که قضای نماز شب را بجای می‌آورد مباهات می‌کند و می‌فرماید: ای فرشتگان، این بنده چیزی را که به او واجب نکرده‌ام قضا می‌کند. گواه باشید که من او را آمرزیدم. در روایت صحیح از حماد بن عثمان از امام کاظم (ع) نقل شده است که درباره مردى که نماز نافله مى‌خواند در حالى که روى مرکبش بین شهرها حرکت مى‌کند، سؤ ال شد. فرمود: اشکالى ندارد). در روایت صحیح از عبدالرحمن بن حجاج از آن حضرت نقل است که مى‌گوید: «درباره نماز نافله در وطن، بر پشت مرکب پرسیدم؛ هرگاه پگاه از کوفه خارج شدم و یا در شهر کوفه شتابان در پى کار بودم (چه کنم؟) فرمود: اگر شتابزده بودى و نتوانستى از مرکب پیاده شوى و مى‌ترسى که اگر سواره نماز را نخوانى فوت شود، سواره بخوان، اگر نه نماز خواندنت روى زمین نزد من پسندیده‌تر است». در روایت صحیح از عبدالرحمن بن ابى عبداللّه به نقل از امام صادق علیه السلام آمده است که مى‌فرماید: «روى مرکب کسى حق ندارد نماز واجب را بخواند مگر مریض که مى‌باید رو به قبله باشد و به قرائت (فاتحة الکتاب) اکتفا کند و در نماز واجب بر هر چه ممکن باشد صورتش را بنهد و در نماز نافله اشاره مخصوصى بکند». در روایت صحیح از جمیل به دراج از آن حضرت نقل شده که مى‌گوید: شنیدم که مى‌فرمود: «رسول خدا صلى اللّه علیه و اله نماز واجب را در یک روز گل آلود و بارانى در کجاوه خواند». 23) اگر مشغول نماز شب بود و صبح طلوع کرد، اگر چهار رکعت از نماز شب را خوانده است و بعد صبح شد، بقیه نماز شب را به طور مخفف و بدون مستحباب می‌خواند و اگر هنوز چهار رکعت از نماز شب نخوانده بعد صبح شد، همان دو رکعتی را که شروع کرده تمام می‌کند و پس از آن دو رکعت نافله صبح را می‌خواند و سپس دو رکعت نماز صبح واجب را می‌خواند و پس از آن، باقیمانده نماز شب را قضا می‌کند. اگر اصلا به نماز شب شروع نکرده و بعد صبح طلوع کرده باشد دو رکعت نماز نافله صبح را اول می‌خواند و پس از آن نماز صبح را و پس از آن قضای نماز شب را بجا می‌آورد. تذکر: اگر نماز شب را در بین الطلوعین (یعنی بعد از اذان صبح و پیش طلوع آفتاب) می‌خواند، بهتر است که نیت ادا یا قضا نکند، بلکه به نیت (ما فی الذمه) بخواند. توضیح اینکه: (ما فی الذمه) به آن معنی است که نیت کند نماز شب می‌خوانم (قربه الی الله) خواه ادا باشد خواه قضا، هر چه خدا و رسولش فرموده‌اند.
24) در مواردى که تقدیم نماز شب جایز است سزاوار است که نیّت اداء نکند بلکه به نیّت (تعجیل) و جلو انداختن بخواند.
25) شخصی به امام صادق (ع) عرض کرد: فدایت شوم؛ من گاهى به خواندن نماز شب موفّق نمى‌شوم، آیا اجازه مى‌فرمائید پس از خواندن نماز صبح پیش از آنکه آفتاب طلوع کند قضاى نماز شب را بخوانم؟ فرمود: آرى؛ امّا اهل خانه‌ات را از این کار با خبر مکن زیرا آنان هم از تو یاد مى‌گیرند و این کار را سنّت قرار مى‌دهند.
26) قضاى نماز شب را بر تقدیم آن یعنى پیش از نیمه شب خواندن رجحان دارد. بنابر این اگر مى‌داند که قضاى نماز شب از او فوت نخواهد شد قضا اولویت دارد.
27) اگر وقت براى اداى نماز شب تنگ نباشد ولى انسان مى‌خواهد نماز وَتر را بخواند باید آن را (رجائا) بخواند.
28) نماز وتر یک رکعت است، و کافى است در قنوت سه بار تسبیح گفتن.
29) مستحب است سوره‏هاى بزرگ، در رکعت اول و سوره‏هاى کوتاه را در رکعت دوم بخواند و در نماز (شفع) و (وتر) سوره‏هاى فلق، ناس و توحید، قرائت کند و یا اینکه، در همهٴ آنها سورهٴ (قل هوالله احد) بخواند.
30) در نماز شَفع و وَتر بهتر است بعد از حمد سوره توحید را بخواند تا ثواب یک ختم قرآن را ببرد.

وقت نماز شب

1)      وقت خواندن نماز شب، بعد از نصفه شب (ساعت 12 نیمه شب) تا طلوع صبح صادق و هر چه به سحر نزدیک اذان صبح (نماز صبح) نزدیکتر باشد، بهتر است.

2) (افضل) بهتر است که نماز شب به هنگام سحر خوانده شود و هنگام سحر و شب از دیدگاه شرع عبارت است از یک سوم آخر شب و هر قدر به صبح نزدیکتر باشد بهتر است و فواید آن بیشتر خواهد بود.

3) وقت نماز شب؛ نماز شب را در هر موقع شب می توان خواند، ولی بهتر است که در نزدیکی اذان صبح خوانده شود. وقت نماز شب از نیمه شب تا فجر صادق است و هنگام سحر از سایر مواقع بهتر است .

فضایل نماز شب

  نماز شب از فضایل بسیارى برخوردار است و در روایات بدان تأکید فراوان شده است.
امام صادق (ع) فرمود: «شرف المؤمن صلاته باللیل و عز المؤمن کفّه عن اعراض الناس؛ شرافت مؤمن در گرو نماز شب است و عزت او در گرو خوددارى از ریختن آبروى دیگران است».
پیامبر (ص) فرمود:«همواره جبرئیل به نماز شب سفارش مى‏کرد تا گمان کردم که بهترین امت من هرگز نخواهند خوابید و شب زنده دار خواهند بود».
از وصایا و سفارش‏هاى پیامبر (ص) به على (ع) که همواره تکرار مى‏کرد، سفارش به خواندن نماز شب بود. على (ع) فرمود: «به ما اهل بیت دستور داده شده که به مردم طعام بدهیم و در گرفتارى‏ها مردم را یارى کنیم و هنگامى که مردم خوابیده‏اند، به نماز شب بایستیم».
امام صادق (ع) فرمود: «هر کس نماز شب نخواند، مغبون خواهد بود».
پیامبر (ص) فرمود: «هنگامى که در نیمه شب انسان با خداى خود خلوت مى‏کند و مناجات مى‏نماید، خداوند دل او را نورانى مى‏کند و به ملائکه‏ها مى‏گوید: ببینید چگونه بنده من در نیمه شب با من خلوت کرده است؟ شما شاهد باشید او را آمرزیدم».
مردى خدمت امیرالمؤمنین (ع) آمد و گفت: من از نماز شب محروم شده‏ام. حضرت فرمود: گناهان توت پروردگار بر نماز شب  مانع شده و توفیق را از تو سلب کرده است.
در روایات فوائدى از قبیل: پاک شدن گناهان، سلامتى بدن، وسعت رزق و رضایت آمده است.

فواید نماز شب

1) باعث خشنودی خدا و دوستی ملائکه است.
2) باعث مباهات خداوند بر فرشتگان است.
3) باعث درخشش برای اهل آسمان همانند ستارگان است.
4) باعث روشنی دل است.
5) باعث استجابت سریع دعا است.
6) باعث پزیرش توبه و پاک شدن از گناهان از جانب حضرت حق است.
7) باعث کفاره گناهان است. است.
8) باعث زیبایی صورت و شادابی چهره و نورانی شدن آن در طول روز است.
9) باعث سلامتی و تندرستی و رفع انواع بیماریهای جسمی و روحی است.
10) باعث از بین رفتن غم و اندوه و تقویت نور چشم است.
11) باعث تمسک یافتن به اخلاق انبیاء و اولیای خداوند است.
12) باعث انجام دادن سنّت پیامبران و صالحان است.
13) باعث تابش نور خدا به او می‌شود. به او می‌شود.
14) باعث مهر و محبت و محبوب القلوب شدن بین مردم است.
15) باعث افزایش عمر است.
16) باعث جلب رزق و روزی فراوان و ادعای قرض است.
17) باعث نوعی صدقه است.
18) باعث نوشته شدن چهار ثواب بزرگ برای خود است.
19) خداوند نه صف از ملائکه پشت سر نمازگزار قرار می‌دهد.
20) کلید رفتن به بهشت و جواز عبور از پل صراط است.
21) زینت آخرت و نور مؤمن در آخرت است.
22) نماز شب همچون سایبانی در روز قیامت است بر سرش. سرش.
23) نماز شب لباس بدن نمازگزار است در روز قیامت درحالیکه همه عریانند.
24) نماز شب در روز قیامت همچون نوری در برابرش است و چشم نمازگزار نماز شب در روز قیامت شادمان است.
25) نماز شب میان شخص نمازگزار و آتش جهنم همچون حائلی فاصله می‌گذارد.
26) میزان اعمال خوب نمازگزار در روز قیامت سنگین است. است. است.
27) نماز شب همچون تاجی در روز قیامت است بر سرش.
28) چراغی است برای تاریکی قبر و برطرف کننده وحشت تاریکی قبر است.
29) نماز شب همچون مشعلی نورانی است در تاریکی قبر.
30) نماز شب، نمازگزار را از عذاب قبر ایمن می‌کند و برات آزادی از آتش جهنم است.

پرسش و پاسخ نماز شب

پرسش های زیر توسط آیت الله مکارم شیرازی جواب داده شده

- کوتاه خواندن قنوت

 اگر نمازگزار دعاهاى وارده قنوت نماز وِتر را نخواند و تنها به قنوت ساده اى قناعت کند و همچنین براى 40 نفر مؤمن دعا نکند، بلکه بصورت کلّى «اَللّهُمَ اغْفِرْ لِلْمُؤمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ» بگوید، آیا نماز او صحیح است؟

 نماز وتر او به این صورت صحیح است؛ ولى ثواب کمترى دارد.

- وظیفه کسی که در اثناء نماز اذان را بشنود

 هرگاه پس از خواندن چهار رکعت از نماز شب، اذان از مسجد یا رادیو به گوش برسد، آیا بقیّه نافله شب را باید به نیّت ادا بخوانیم یا قضاء؟

 اگر چهار رکعت یا بیشتر از نماز شب را بجا آورده باشید، بقیّه را به نیّت اداء تکمیل کنید، سپس به نافله صبح یا نماز صبح مشغول شوید.

- کیفیت نماز شب

 - من جوانی هستم که خیلی دوست دارم نماز شب بخوانم. در مورد کیفیت نماز شب مطالعه کرده ام ولی کافی نبوده است.از شما خواهش می کنم چون من تا بحال نماز شب نخوانده ام به من یک نماز شب مختصر یاد بدهید که مثلا قنوت طولانی نداشته باشد چون بعضی وقتها وقتی بیدار می شوم فاصله کمی تا اذان صبح باقی است و من نمی دانم چگونه عمل کنم؟
- آیا در قنوت نماز وتر حتما باید به چهل مومن دعا کرد؟ اسم انها را به فارسی میتوان گفت؟اگر اللهم الغفر للمومنین والمومنات کافی است با ید چهل بار بگویم یا یک بار؟ (چون برای جمع است )

  شما می توانید یازده رکعت نماز شب را مثل نماز های روزانه به جا آورید و انجام قنوت های طولانی لازم نیست.
- دعا به چهل مؤمن واجب نیست بلکه مستحب است. شما می توانید برای هر تعداد از مؤمنین که مایلید دعا کنید ولی دعا باید به زبان عربی باشد.

- ادای نماز به صورت نشسته

 این که گفته شده نماز شب اگر نشسته به جا آورده شود احتیاطاً به جاى یک رکعت، دو رکعت خوانده شود این احتیاط لازم است یا مستحب؟

 این احتیاط مستحب است.

 فاصله انداختن بین نماز شفع و وتر
به نظر حضرت عالی نمار شفع بدون قنوت است، اگر چنین است آیا این بدین معنی است که باید نماز شفع و وتر را پشت سر هم خواند، یعنی وقفه بین این ۲ نماز جایز است یا خیر؟

 احتیاط آن است که این دو نماز را بلافاصله بخواند. - رعایت ترتیب در قضای نماز شب

 آیاجایز است در قضای نافله شب ابتدا نماز وتر را قضا کرد سپس شفع بعد بقیه نمازها؟ منظورم این است آیا رعایت ترتیب در قضای نافله یک شب در بین نمازها لازم است؟

 در بین شفع و وتر ترتیب رارعایت کنید.در بقیه لازم نیست.

- علت ترک قنوت نماز شفع

 چرا قنوت نماز شفع بنابر احتیاط ترک می شود؟

 نماز شفع و وتر به مثابه یک نماز هستند بنابر این احتیاط در ترک قنوت نماز شفع است.

نماز شب در قرآن

با اینکه آیات متعددى در اهمیت نافله شب در قرآن کریم آمده است  اما جهت توضیحاتی اختصار به دو آیه اکتفا مى کنیم .


آیه اول :
و من اللیل فتهجد به نافلة لک عسى ان یبعثک ربک مقاما محمودا (سوره اسرى آیه 79)
آیه دوم : ان ربک یعلم انک تقوم ادنى من ثلثى اللیل و نصفه و ثلثه و طائفة من الذین معک و الله یقدر اللیل و النهار… (سوره مزمل آیه 20)


در آیه اول خداوند ((مقام محمود)) که تفسیر به مقام شفاعت شده محصول نافله شب پیامبر مى شمارد و آینده اى این چنین با ارزش ‍ را براى نافله شب بیان مى کند. مى فرماید: مقدارى از شب را به بیدارى بگذران در حالى که به نافله پرداخته اى امید است پروردگارت به تو مقام محمود عنایت کند.

در آیه دوم : نافله شب را بر پیامبر صلى الله علیه و آله واجب مى کند مى فرماید: یا ایها المزمل قم اللیل الا قلیلا. اى گلیم به خود پیچیده ! شب را به پاخیز مگر مقدار کمى .
قطب راوندى در فقه القرآن معتقد است که این آیه وجوب نماز شب را بر پیامبر مسلم مى کند. که امام صادق علیه السلام به این وجوب تصریح دارد عمار ساباطى گفت ما در منى خدمت امام صادق علیه السلام نشسته بودیم یک نفر از حاضران پرسید شما درباره نافله چه مى فرمایید؟ فرمود: واجب است (از شنیدن این جواب هم ما و هم سوال کننده تعجب کردیم ) امام که متوجه وحشت و تعجب ما بود فرمود منظورم نماز شب است که بر پیامبر صلى الله علیه و آله واجب است خداوند در این آیه مى فرماید:
و من اللیل فتهجد به نافلة لک
بعضى از علما مى گویند از باب تائسى به پیامبر صلى الله علیه و آله بر مومنین نیز واجب بوده ولى آیه سوره اسرى ((نافله لک )) که خطاب به شخص پیامبر مى نماید مومنین را از حکم وجوب خارج مى کند.


بالاخره از آیات قبل مخصوصا آیه سوره مزمل استفاده مى شود که گروهى از مومنین به شب زنده دارى اهتمام داشته اند که مى فرماید:
ان ربک یعلم انک تقوم ادنى من ثلثى اللیل و نصفه و ثلثه و طائفه من الذین معک .
پروردگارت مى داند تو و گروهى از کسانى که با تو هستند نزدیک دو ثلث از شب یا نصف و یا ثلث شب را به پا مى خیزند.


گرچه ما از جهت تشویق ، پیوسته رفتار و کردار پاک مردان صدر اسلام را به عنوان الگو یاد مى کنیم ، اما بالاخره در این میان ما خود چه کرده ایم و چه باید بکنیم .
نماز شب بسیار با اهمیت و کارساز است ، غفلت از آن همراه با یک محرومیت غیر قابل جبران خواهد بود: غوغاى زندگى روزانه از جهات مختلف انسان را به خود جلب مى کند و فکر آدمى را به وادیهاى گوناگون مى کشاند که جمعیت خاطر حضور قلب کامل در آن بسیار مشکل است اما در دل شب به هنگام سحر و فرو نشستن غوغاى زندگى مادى و آرامش روح و جسم انسان در پرتو مقدارى خواب ، حالت توجه و نشاط خاصى به انسان دست مى دهد که بى نظیر است .
آرى در این محیط آرام دور از هرگونه ریا و تظاهر و خودنمایى تواءم با حضور قلب حالت توجهى به انسان دست مى دهد که فوق العاده روح پرور و تکامل آفرین است .
به همین دلیل دوستان خدا همیشه از عبادتهاى آخر شب براى تصفیه روح و حیات قلب و تقویت اراده و تکمیل اخلاص نیرو مى گرفته اند در آغاز اسلام نیز پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله با استفاده از همین برنامه روحانى مسلمانان را پرورش داد و شخصیت آنها را آنقدر بالا برد که گویى آن انسان سابق نیستند، از آنها انسان تازه اى آفرید. مصمم ، شجاع ، با ایمان ، پاک ، با اخلاص و شاید مقام محمود که در آیات قبلى به عنوان نتیجه نافله شب آمده است اشاره به همین حقیقت باشد این عبادت تاءثیر فوق العاده اى در صفاى روح و تهذیب نفس و تربیت معنوى انسان و پاکى قلب و بیدارى دل و تقویت ایمان و اراده و تحکیم پایه هاى تقوى در دل و جان دارد که حتى با یک مرتبه آزمایش انسان آثار آن را به روشنى در خود احساس مى کند.(بحارالانوار ج 87 ص 152.)



با اینکه نماز شب از نمازهاى مستحبى است ولى کرارا در قرآن مجید به آن اشاره شده ، این نشانه اهمیت فوق العاده آن است تا اینجا که قرآن آن را وسیله وصول به مقام محمود و مایه روشنى چشم شمرده است . در روایات اسلامى نیز فوق العاده روى این نوع راز و نیاز شبانه و بیدارى در سحر گاهان تکیه شده است .

 نماز شب در احادیث

پیامبر صلى ‏الله‏ علیه‏ و‏ آله :


 

صَلاةُ اللّیلِ مَرضاةٌ لِلرَّبِّ وَ حُبُّ المَلائِکَةِ وَ سُنَّةُ النبیاءِ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ اَصلُ الیمانِ وَ راحَةُ البدانِ وَ کَراهیَةٌ لِلشَّیطانِ وَ سِلاحٌ عَلَى العداءِ وَ اِجابَةٌ لِلدُّعاءِ وَ قَبولُ العمالِ وَ بَرَکَةٌ فِى الرِّزقِ؛

 

نماز شب، موجب رضایت پروردگار، دوستى فرشتگان، سنت پیامبران، نور معرفت، ریشه ایمان، آسایش بدن‏ها، مایه ناراحتى شیطان، سلاحى بر ضدّ دشمنان، مایه اجابت دعا، قبولى اعمال و برکت در روزى است.

ارشاد القلوب، ج 1، ص 191

امام صادق علیه‏السلام :


صَلاةُ اللَّیْلِ تُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ تُحَسِّنُ الْخُلْقَ وَ تُطَیِّبُ الرِّیحَ وَ تَدُرُّ الرِّزْقَ وَ تَقْضِى الدَّیْنَ وَ تَذْهَبُ بِالْهَمِّ وَ تَجْلُو الْبَصَرَ؛
نماز شب، انسان را خوش‏سیما، خوش‏اخلاق و خوشبو مى‏کند و روزى را زیاد و قرض را ادا مى‏نماید و غم و اندوه را از بین مى‏برد و چشم را نورانى مى‏کند.
 

ثواب الأعمال، ص 42


امام على علیه‏السلام :
قِیامُ اللَّیلِ مَصَحَّةُ البَدَنِ .
شب زنده‏دارى ، مایه تن‏درستى است .
تهذیب الأحکام ، جلد 2


الإمام الصادق علیه‏السلام :
صَلاةُ اللَّیلِ تُحَسِّنُ الوَجهَ ، وتُذهِبُ الهَمَّ ، وتَجلُو البَصَرَ .
نماز شب ، روى را نکو مى‏سازد ، اندوه و غم را مى‏بَرَد و دیده را جلا مى‏دهد .
تهذیب الأحکام ، جلد 2

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
علَیکُم بقیامِ اللیلِ ؛ فإنّهُ دَأْبُ الصالِحِینَ قَبلَکُم ، وإنَّ قیامَ اللیلِ قُربَةٌ إلى اللّه ، ومَنهاةٌ عنِ الإثم .
بر شما باد به شب زنده دارى که آن شیوه شایستگان پیش از شماست . و شب زنده‏دارى مایه تقرّب به خدا و بازداشتن از گناه است .
کنز العمّال : 21428 منتخب میزان الحکمة : 330

 

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‏السلام :
قیامُ اللیلِ مَصَحَّةٌ لِلبَدَنِ، ومَرضاةٌ لِلرَّبِّ عز و جل ، وتَعَرُّضٌ للرَّحمَةِ ، وتَمَسُّکٌ بأخلاقِ النَّبِیِّینَ .
شب‏زنده‏دارى مایه سلامت بدن و خشنودى پروردگار عز و جل و قرار گرفتن در معرض رحمت خدا و چنگ زدن به اخلاق پیامبران است .
بحار الأنوار : 87 / 143 / 17 منتخب میزان الحکمة : 330

 

مام صادق علیه‏السلام :
صلاةُ اللیلِ تُبَیِّضُ الوَجهَ ، وصلاةُ اللیلِ تُطَیِّبُ‏الرِّیحَ ،وصلاةُ اللیلِ تَجلِبُ الرِّزقَ .
نماز شب چهره را سفید و نورانى مى‏کند ، نماز شب انسان را خوشبو مى‏کند ، نماز شب روزى مى‏آورد .
علل الشرائع : 363 / 1 منتخب میزان الحکمة : 330

 

امام صادق علیه‏السلام :
لا تَدَعْ قِیامَ اللیلِ، فإنَّ المَغبونَ مَن‏غُبِنَ قِیامَ اللیلِ .
شب زنده‏دارى را فرو مگذار ؛ زیرا بازَنده کسى است که شب زنده‏دارى را ببازد .
معانی الأخبار : 342 / 1 منتخب میزان الحکمة : 330

 

امام صادق علیه‏السلام :
طَلَبتُ نُورَ القَلبِ فوَجَدتُهُ فی التَّفَکُّرِ والبُکاءِ ، وطَلَبتُ الجَوازَ علَى الصِّراطِ فوَجَدتُهُ فی الصَّدَقَةِ ، وطَلَبتُ نُورَ الوَجهِ فوَجَدتُهُ فی صَلاةِ اللَّیلِ .
روشنایى دل را جوییدم و آن را در اندیشیدن و گریستن یافتم و گذر از صراط را جوییدم و آن را در صدقه دادن یافتم و نورانیّت چهره را جوییدم و آن را در نماز شب یافتم .
مستدرک الوسائل : 12 / 173 / 13810 منتخب میزان الحکمة : 572

 

قال رسول الله -صلى الله علیه وآله -
ذات یوم لاءبلیس : کم اصدقاؤ کم من امتى یا ابلیس ؟ قال الامیر الجائر و الغنى المتکبر والذى لایبالى من این یکتسب و فیما ینفقه و العالم الذى صدق الامیر على جوره ، و التاجر الخائن ، والمحتکر، و الزانى و اکل الربا، و البخیل ، والذى لایبالى من این یجمع المال ، و قال النبى -صلى الله علیه وآله -کم اعداءک من امتى ؟ قال ستة عشر نفرا انت یا محمد انى ابغضل و العالم العامل بالعلم و حامل القرآن اذا عمل بما فیه و المؤ ذن لله خمسة اوقات محب الفقراء و المساکین والیتامى ، و ذوقلب رحیم ، والمتواضع للحق و شاب نشاء فى طاعة الله الذى یصلى باللیل والناس بیام ، والذى یمسک نفسه عن الحرام ، و الذى ینصح فى الله (وفى راویة یدعو للاخوان ولیس فى قلبه شى ء) و الذى ابدا یکون على الوضوء، وحسن الخلق ، و المصدق بما ضمن الله له ، و المحصنات المستورات و المستعد للموت و صاحب السخاء

پیامبر اسلام (ص) از ابلیس پرسید: در میان امت من دوستان تو چه کسانى هستند؟ ابلیس پاسخ داد: فرمانرواى ظالم ، متکبر، آن کس که باکى ندارد که از چه راهى مال به دست آورد و در چه راهى مصرف کند
دانشمندى که بدکارى حاکم را تاءیید کند، تاجر خائن ، محتکر، زناکار، رباخوار، بخیل ، و کسى که باکى ندارد که چگونه اموالش جمع وانباشته است
سپس ‍ پیامبر (ص) فرمود: چند نفر در میان امت من دشمنان تو هستند؟ پاسخ داد: شانزده کس که اولشان تویى یا رسول الله ! دانشمندى که به علمش عامل است اهل قرآن که به آن عمل کند، مؤ ذن اذان پنجگانه ، کسى که دوستدار فقرا و مساکین و یتیمان است آدم رحیم و مهربان ، شخص متواضع در برابر حق ، جوانى که اهل نماز شب باشد، کسى که خود را از ارتکاب به حرام باز مى دارد، کسى که به خاطر خداوند دیگران را نصیحت کند، کسى که همشیه درحال وضو است ، و صاحب اخلاق خوب آدم ، تصدیق کننده به وعده هاى خدا، زنان پاکدامن و افرادى که خودشان را براى مرگ آماده مى سازند، و آدم سخاوتمند.
(المواعظ العددیه ، ص 226).

 

 

 


 

 

دسته ها : سير و سلوك
دوشنبه سیزدهم 3 1392 3:51 بعد از ظهر
X